We zijn op weg naar de horizon. De hemel is zwaar van onweer. Een regenboog tekent zich af. In de verte is het licht. Die kant gaan we op. Dat doen we niet zomaar. Dat doen we in vertrouwen. Zie de omslag van het nieuwe boek van Jan Hendriks.

Hij, de inspirator van de open gastvrije kerk, noemt dit boek van zo’n 100 pagina’s zijn testament waarin hij vrijwilligers een steuntje in de rug wil geven.

Want zegt hij: “De kerk bevindt zich als het ware op een rotonde. Met vele afslagen. Een daarvan is vernieuwing. Wat is daarvoor nodig? Drie met elkaar samenhangende zaken: een weg, een visie en vertrouwen. Deze drie maar de meest daarvan is vertrouwen. Vertrouwen. Niet in de sociaal psychologische betekenis van gunstig tijdsperspectief (‘Het gaat de goede kant op!’), maar vertrouwen in de theologisch, bijbelse betekenis: met ‘God als metgezel’(Tutu).”

Het komt erop aan dat dit vertrouwen zich verbindt met ons handelen. Want als dát gebeurt ontstaat er kwalitatief iets nieuws. Ten eerste: een nieuw type gemeente. De vertrouwensvolle gemeente (of met Erik Borgman: de zorgeloze gemeente). Deze staat in contrast tot de angstig bezorgde gemeente. Ten tweede: een nieuwe weg. De weg van het vertrouwen, of zoals het in de literatuur aangeduid wordt, de weg van ‘Appreciative Inquiry’ (waarover tot heden nog nooit in de theologie is geschreven, althans niet in Nederland). De focus ligt op ‘het goede’ en op ambitie en is gebaseerd op vertrouwen. Dat alles probeer ik concreet uit te werken voor gewone mensen.

De samenleving wordt gekenmerkt door een vertrouwenscrisis. Vertrouwen heeft plaats gemaakt voor argwaan. In de kerken is dat niet veel beter of misschien nog erger. Het komt daar in ieder geval nog harder aan. In mijn boekje staat vertrouwen dus centraal.”

Zonder vertrouwen geen gastvrijheid. Zonder vertrouwen in God en mensen is er geen weg, geen weg naar het licht. Jan Hendriks citeert Huub Oosterhuis. Een lied om onderweg te zingen:

Zo vriendelijk en veilig als het licht,
zoals een mantel om mij heen geslagen.
Zo is mijn God.

Het boekje van Jan Hendriks is een mooi testament.

Kerkvernieuwing. Een uitdaging. Op weg gaan met visie en vertrouwen,
Jan Hendriks.
Uitgeverij Abdij van Berne, Heeswijk 2010.