Opnieuw heeft Henk de Roest een boek geschreven dat de aandacht trekt. Dit keer vraagt hij aandacht voor de binnenkant van de kerk, de eerste liefde in de relatie met de Eeuwige, aandacht voor de kerk als "Een huis voor de ziel". Een intrigerende titel die nieuwsgierig maakt.

Naar binnen
In 2005 verscheen van dezelfde auteur, als hoogleraar Praktische Theologie verbonden aan de Protestantse Theologische Universiteit, de bestseller "En de wind steekt op. Kleine ecclesiologie van de hoop". Daarin staat de missionaire communicatie centraal. Het nieuwe boek lijkt een tegengestelde blikrichting te hebben. Dat is maar schijn. De buitenwereld raakt nooit geheel uit het vizier. Maar het is nodig de weg naar binnen te gaan, wil je werkelijk toegerust en gemotiveerd zijn om de weg naar buiten te kunnen gaan. Centraal staat daarbij het begrip ziel.

De ziel
Wat verstaat De Roest daaronder? Hij noemt de ziel het vermogen om geraakt te worden. Het mooist schrijft hij er m.i. over als hij Jurjen Beumer aanhaalt die in aansluiting op Kees Waaijman over de ziel spreekt als de uitsparing in het leven van elk mens. Zoals er in een gitaar een uitsparing zit, een opening in de klankkast. Als er op een gitaar wordt gespeeld komt door die uitsparing de klankkast tot leven. Dat gebeurt in ons leven in het bijzonder als we God ontmoeten, door Hem worden aangeraakt. Dan resoneert het diep in ons. Ieder mens, maar ook de samenleving als geheel heeft er belang bij dat deze binnenkant van ons leven aandacht krijgt. Waar aan zaken als plezier, geld en genot het allerhoogste belang wordt gehecht, daar lopen mensen de kwade kans hun ziel kwijt te raken.

Een huis
De Roest werkt deze insteek op verschillende manieren uit. Al eerder heeft hij dan het begrip 'huis' theologisch onder het vergrootglas gelegd. Hoe ambivalent dit begrip ook kan zijn, geen mens kan zonder een plek waar hij of zij zich thuis voelt, hoezeer die plaats kan wisselen. Voor de kerk als een huis is bepalend dat ze een plaats wil zijn waar zich de mogelijkheid voordoet van een bezielende ontmoeting met Jezus Christus.

Kerkplekken
Waar vinden we het huis voor de ziel? In kerkgebouwen, maar evenzeer in kleine groepen en in netwerken, van mensen en van kerkplekken, en ook op de digitale snelweg.

Kern en rand
De Roest gaat op zoek naar het eigene van het geloof en het gemeente-zijn, maar tegelijk wil hij recht doen aan pluraliteit. De kern heeft blijkbaar een zeer brede rand. Talrijke manieren passeren de revue waarop de kerk zo’n huis voor ziel kan zijn. Daarbij valt op dat het niet zozeer gaat om een verheven doelstellng, een missionstatement, maar om wat er feitelijk gebeurt, wat al gegeven is.

Lokale contekst
Aan het slot vraagt de Roest nog expliciete aandacht voor de lokale context, voor de relaties naar buiten. Zijn we attent op de mogelijkheden die hier liggen? Juist het grensgebied is vaak de plaats waar een kerk zich vernieuwt.

Een prachtig boek. Soms wat breedsprakig, soms wat veel van hetzelfde, maar de auteur biedt veel wat het overdenken waard is.

Henk de Roest, Een huis voor de ziel. Gedachten over de kerk voor binnen en buiten, Zoetermeer 2010, ISBN 978 90 211 4212 8, 349 blz., € 21,50

Rosmalen,
Piet Vliegenthart