Doelstelling/visie

Het project zou je kunnen omschrijven als een reanimatie van de gemeente. Dit heeft volgens ons te maken met:

• Het openzetten van ramen en deuren van de kerk
• Het fris en warm maken van de ruimte
• Het openzetten van de harten van de gemeenteleden
• Het besef wekken dat de kerk geen protestants eilandje is, maar verankerd is in een stadsgebeuren en in een wijk staat
• Het durven doorbreken van de klassieke patronen, zowel in de liturgie alsook in het koffiedrinken
• Meer gemeenschap vormen

Wij hebben gestreefd een aantrekkelijke, open en ruimtegevende gemeente te worden die zich metterdaad meer bekommert om de dynamiek van het koninkrijk dan om zichzelf. Met andere woorden: de kerkelijke horizon te verleggen van zijn eigen protestantse navel naar de bruisende en dreigende metropool Antwerpen. Om aldus een thuishaven en -kerk te zijn voor een bont gezelschap van mensen, voor wie het evangelie op deze wijze nog veel te zeggen heeft. En het werkt!

Praktijk

In en vanuit het nabijgelegen Protestants Sociaal Centrum worden verschillende activiteiten (in het Vlaams werkingen genaamd) uitgevoerd. Zo is er de vrouwenwerking, de Belgische werking (ontmoetingswerk gericht op de hier al langer verblijvende bewoners) en de vluchtelingenwerking (opvang en begeleiding van vluchtelingen en asielzoekers) Ook is er een winkeltjes voor tweedehands spullen en iedere dag is er open huis.
Ook wordt er eten uitgedeeld. Deze voedselbedeling (Vlaams) is bestemd voor mensen onder het bestaansminimum. Met hen worden eerst gesprekken gehouden, zodat ze ook verder geholpen kunnen worden.
Het werk heeft ook grote invloed op de vrijwilligers die geconfronteerd worden met een kant van het bestaan die voor hen niet zichtbaar was. Hun geloofsleven krijgt meestal ook een beleving.

Ontwikkeling

In de tachtiger jaren was onze protestantse kerk een typische stadskerk, waar vooral de jonge leden letterlijk en figuurlijk van wèg-gegroeid zijn. Een trouwe, vergrijzende groep (35 mensen) bleef over.

Het oude, vrij grote kerkgebouw, zag eruit zoals de gemeente zich toonde: oude glorie, verwarming stuk, afbladderende muren, eigenlijk mooi interieur.
Elke zondag na de dienst komt men wel samen in het Ontmoetingscentrum om een kop koffie te drinken. Ieder aan zijn eigen tafeltje met zijn welbekende groepje.
'De Olijfberg' heeft de laatste jaren een wonderlijke groei doorgemaakt. Terwijl extreem rechts in Antwerpen de grootste politieke partij werd, groeit er een kerk met zeer veel kleuren. Het is een internationale, multiculturele kerk geworden. De Maaltijd van de Heer wordt soms met twaalf nationaliteiten gevierd, met accenten uit de verschillende tradities. Daarom is de taal hier niet hoogkerkelijk. Oude woorden worden hertaalt in de ervaring van mensen.

Zo worden nieuwkomers werkelijk serieus genomen. En zo raakt de gemeente betrokken bij de nieuwkomers. Samen vieren is samen verantwoordelijk zijn voor elkaar. Tegen alle tendensen van vergrijzing en ontkerkelijking in, is de kerk de afgelopen twee decennia verdubbeld. Een mirakel dus.
Aan alle bovengenoemde punten werd er tegelijk gewerkt. Daardoor steeg de waardering voor de eigen kerk. We ontdekten dat in de wijk grote behoefte was aan taallessen voor vluchtelingen. Ruimte hadden we genoeg, dus de taallessen kwamen er en ook asielzoekers en vluchtelingen. Gecombineerd met de ‘nieuwe-wind-mensen’ bracht dat een andere sfeer in de kerk.
Van het één komt het ander. De spiraal is niet meer neerwaarts, maar opwaarts. Er komen meer vluchtelingen bij. Vluchtelingenorganisaties en politieke oppositiebewegingen van Afrika of Azië vergaderen bij ons. We worden meer oecumenisch aan de basis. Ook gestrande katholieken vinden de weg naar en de ruimte in onze kerk. De diensten worden daardoor meer gekleurd: de piano, de djembe, het geklap in de handen, doen langzaamaan hun intrede. Als er een doop is geven we daarvoor ook extra ruimte. Maar ook na de dienst is het feestelijk: er wordt bijvoorbeeld Turks fruit uitgedeeld, soms gekookt voor velen.
Ook op diaconaal vlak gaat de gemeente anders leven. Samenwerking tussen verschillende groepen groeit van onderen af. Een multiculturele kerk is zo verfrissend en verrijkend. Je merkt het alleen gaandeweg, als je blijft openstaan! Zo werd ook de kerkenraad gekleurd, de cantorij en de kindernevendienstleiding. In het hele gemeente zijn werkt het door!

Ervaringen

Zowel aan het herberg-idee (gezellig eten en drinken) als aan een open kerk (25 nationaliteiten in onze kerk) wordt hard en creatief gewerkt. Wij ervaren dat het één (de herberg) het ander (de open kerk) versterkt, en omgekeerd. De open kerk vraagt ook om herbergactiviteiten. De nadruk op gemeenschapsvorming brengt mensen juist rondom een tafel (ook: de Tafel!) dichter bij elkaar: zowel gezellig, als van de weeromstuit, ook inhoudelijk. Ook de bevrijdende boodschap van de bijbel gaat vanuit die inhoud en betrokkenheid met elkaar weer sterker oplichten.

De leden van deze gemeente zijn als het ware te gast bij elkaar; gast in elkaars leven. Er is een gastvrije, uitnodigende ruimte waarin mensen ervaren dat ze er mogen zijn zoals ze zijn. Met hun eigen verschillende culturele achtergronden. Hun kleine en grote problemen en vreugden. Die kunnen gedeeld worden. In zo’n echte ontmoeting staan mensen open voor elkaar en worden gast in elkaar levensverhaal.

Een kerk die openstaat, komt gaandeweg een boel vragen en uitdagingen tegen. We noemen er enkele:

• Hoe voorzichtig moeten we zijn naar de oorspronkelijke groep?
• Waar liggen de grenzen van je ‘protestants’ karakter als kerk?
• Hoe ontdek je het wezenlijke van het christen zijn?
• Is het verstandig om aan te sturen op meer inter-nationalisering?
• Moet de diaconie meer de weg op van alternatieve hulp (mee opzetten van een nachtwinkel, uitgeprocedeerden helpen, solidariteitsacties, enz)?
• Is de kruisbestuiving van het West-Europees christendom en de vroomheid en kracht der gelovigen van de derde wereld niet een genade voor de kerk?

Toch is de hoofdaanrader aan de andere kerken: Zet deuren en harten van de kerk iets meer open én: wees niet bang! De Heilige Geest werkt ook!
De neven-aanrader is: durf meer te eten en drinken met elkaar. Je bouwt zo aan een herberg die ‘lekker’ openstaat.

Meer informatie

Documenten
Een kerk met kleur en fleur
Startfeest voor de restauratie van de kerk
Nieuwsbrief september 2006

Contactpersoon
Dit e-mailadres is beschermd tegen spambots. U heeft Javascript nodig om het te kunnen zien.